Press "Enter" to skip to content

HP/De Tijd Foute Jongens 8 – 2019

hp/de tijd foute jongens 8 – 2019

O, die armoede van toen

HP/De TijdRob HooglandMen zou het soms denken, maar vooruitgang betekent heus niet altijd achteruitgang, mijnheer Van Amerongen. Als voorbeeld noem ik het antwoord van de publieke omroep op Netflix: de NPO Start-app die het de gebruiker voor het luttele bedrag van € 2,95 per maand mogelijk maakt series, films en documentaires uit het verleden, maar ook uit de nabije toekomst op elk gewenst tijdstip te bekijken.

Dankzij NPO Start kon ik in augustus al de zesdelige documentaireserie Een bezeten wereld. Nederland tussen de oorlogen van Hans Goedkoop zien, die later pas op de tv zou worden uitgezonden. Met oude beelden, maar ook via gesprekken met Nederlanders van soms ruim honderd jaar oud, die de ontwikkelingen aan den lijve hadden ondervonden, werd het polderlandse interbellum perfect in beeld gebracht.

U mag het best weten, collega: soms pinkte ik een traantje weg, met name wanneer ik besefte dat links zich toen nog druk maakte om het enige waarover links zich in mijn ogen druk behóórt te maken: het lot van de arbeider. Mijn grootvader van moederskant, smid en acteur/zanger, was mede-oprichter van de SDAP afdeling Alkmaar. Dankzij de serie werd de strijd die hij en zijn kameraden voor een beter leven voerden mij beter dan ooit duidelijk.

O, die armoede van toen in bepaalde achterbuurten. De mensonterende omstandigheden waaronder de lagere klasse daar moest zien te overleven. De onthutsende wijze waarop Jan met de pet werd geknoet. Zijn strijd en het daaropvolgende begin van zijn verheffing. De langzaam op gang komende verbetering van zijn leefomstandigheden, afgedwongen door mensen zoals mijn opa, die ook nog eens elke ochtend om vijf uur opstond om voor f 2,50 per week extra de Alkmaarse kerkklokken op te winden: trap op, trap af. De serie laat het allemaal zien en zou om die reden verplichte kost voor de millennials onder ons moeten zijn. Met hun burn-outs.

Toen een van de geïnterviewden vertelde dat hij in de teil werd gewassen, in water dat op het gasfornuis was verwarmd, herinnerde ik mij plots dat ikzelf, als naoorlogs kind, eveneens nog lange tijd op die wijze werd verschoond: op het aanrecht, door mijn moeder. En daarna was, in hetzelfde water uiteraard, mijn broertje aan de beurt. Een douche? Die was voor de rijken. En ik herinnerde mij óók de tv-serie Stiefbeen & Zoon met Rien van Nunen en Piet Römer. Ik zie Van Nunen nog in zo’n teil zitten, onderwijl de zilveruitjes eruit vissend die hij er per ongeluk in had laten vallen. Hij peuzelde ze daarna lekker op.

Kunt u, mijnheer Van Amerongen, zich nu enigszins voorstellen wat ik dacht toen ik eind augustus een foto in de krant zag staan van kinderen, terwijl zij door hun ouders met mobiele airco’s naar school werden gebracht omdat het een beetje warmer was dan normaal?

Had opa dáár die bittere strijd voor gevoerd?

Dit liet Een bezeten wereld. Nederland tussen de oorlogen ook zien: aan de teloorgang gaat vaak een periode van decadentie vooraf.

Ik werd ineens door een grote somberheid overvallen.


Jouw tobbeverhaal kan ik bevestigen

Arthur van AmerongenKom kom, Hoogland, stel je niet aan. In die door jouw zo geromantiseerde tijd stierven mensen als vliegen, in jouw gedroomde Nederland. Aan polio, tuberculose, pokken, de Spaanse kraag, Griekse anusherpes en aan nog veel meer van die ouderwetse ziektes die je vandaag de dag alleen nog maar in donker Afrika, in de Mokumse darkrooms en in Nederlandse AZC’s vindt.

Goed, hoor ik jou brommen, maar we waren gelukkig want AIDS, bipolarireit en borderlinitis bestonden nog niet.

Daar heb je een goed punt. Wel had je in Ede, en met name in de chique vogelenbuurt, heel veel huisvrouwen die in de voorkamer in bed lagen, zodat iedereen ze kon zien. Als een taartje in de vitrine van banketbakkerij In den Soete Suykerbol.

Jarenlang! Dan zei mijn mama: die vrouwen hebben vallende ziekte, Tuurtje, maar dat moet je niet geloven want ze zijn gewoon te lui om elke dag piepers te schillen en spruitjes te koken en om slavinken te bakken. Jij boft maar met jouw mamma, Tuurtje. Kom, laten we snel naar huis gaan, dan maakt mammie lekker Saroma voor je, met aardbeiensmaak.

Jouw verhaal van die tobbe kan ik bevestigen. Mijn opa, Arthur Taets van Amerongen van Natewisch, woonde met mijn oma Gerdientje op kasteel Renswoude. Eens per maand gingen die twee in bad. Ze hadden zo’n enorme Franse keuken, met open vuur en een hakblok van tweeduizend kilo, en overal hing wild te veredelen, je kent dat wel.

Op zondag slachtte het personeel in die keuken altoos een zwijn en die werd dan geserveerd met een appeltje in zijn bek. Smullen hoor!

Op de eerste zaterdag van de maand gingen opa en oma in bad. Het personeel zette dan allemaal pannen met water op het vuur in de keuken, voor in de tobbe. Eerst ging opa in bad, en daarna oma, in hetzelfde water want ze waren best zuinig.

Ik mocht dan daarna. In het troebele water dreven dan allemaal hele rare vlokken, een soort Italiaanse pasta maar niet bepaald al dente.

Als ik dan aan zo’n butler vroeg wat dat was, zei hij schuchter: dat is de shampoo van je opa, de door iedereen geliefde baron Taets van Amerongen van Natewisch. Maar, riep ik dan, die is zo kaal als een biljartbal! Bovendien heeft hij zeep-allergie, net als de zonnekoning! En oma heeft heel vies haar en die zegt altijd dat shampoo van het merk Palmolive voor het plebs is en dat je daar schedelkanker van krijgt.

Uiteindelijk ging ik al die merkwaardige vlokken in de tobbe aan elkaar plakken, en dan werd het een soort enorme kauwgombal. Die smaakte niet eens zo vies hoor, ik had er de hele dag lol van. Op een gegeven moment moest ik ‘gezellig’ bij opa in bad zitten. Ik wist niet beter natuurlijk, en later is dat nog een hele rechtszaak geworden. Enfin, toen ben ik onterfd en daarom ben ik nu arm als een kerkrat. Niets pijnlijker dan adel zonder centen, Hoogland. Jeetje! Ik kreeg toevallig net een telex van uitgeverij Kluitman te Alkmaar, dat ons Grote Foute Jongens Boek deel 2 naar de zetterij is! We hebben een feestelijke vernissage op woensdag 30 december, in boekhandel Scheltema in de grote stad Amsterdam! Nou jij weer!


Is de westerse wereld nu ook zo bezeten?

Rob HooglandPardon? Woensdag 30 december zei u? Nog zie ik mijn oud-oom Cornelis, op het laatst goed voor twee liter oude genever per dag, hartje zomer gekleed in een dikke wollen wintertrui waaronder hij een oude Telegraaf tegen de koude wind had gestopt, over het snikhete strand van Egmond aan Zee lopen, aan iedereen vragend waar precies de kerk stond waar de kerstnachtdienst zou plaatsvinden.

Mede daardoor weet ik al geruime tijd dat drank- en drugsmisbruik een desastreuze uitwerking op het tijdsbesef kan hebben. Maar dat het bij u al zover is verbaast mij toch enigszins. De presentatie van ons tweede boek bij Scheltema zal niet woensdag 30 december, maar woensdag 30 OKTOBER plaatsvinden, mijnheer Van Amerongen. Ik zal uw vriendin hier voor alle zekerheid eveneens van verwittigen. Ik ken haar goed. Ik help haar vaak al chattend van haar verpletterende eenzaamheid af wanneer u uw roes ligt uit te slapen.

Wat mij misschien nog wel meer verbaast is dat u mijn eerste bijdrage slecht heeft gelezen. Ik romantiseer het interbellum en de jaren vijftig en zestig waarin ik zelf opgroeide helemaal niet en besef terdege dat er vele redenen zijn, waaronder ook medische, om de tijd van nu boven die van toen te prefereren. Het enige wat ik ermee wilde zeggen is dat de jeugd van tegenwoordig – heerlijk voor een oude man als ik om die omschrijving weer eens van stal te kunnen halen – zich wel eens wat beter mag realiseren onder welke omstandigheden er destijds werd geleefd. En dat zij in werkelijkheid, in angstaanjagend veel gevallen, door en door verwend zijn, door veel te toegeeflijke ouders als prinsjes en prinsesjes opgevoed, op wier ziel dientengevolge nog geen millimeter eelt is gegroeid.

De serie Een bezeten wereld. Nederland tussen de oorlogen laat perfect zien hoe pover het bestaan destijds was. Zoals u ongetwijfeld weet zijn de eerste drie woorden van Johan Huizinga, die in 1935 in zijn verzameld werk ‘In de schaduwen van morgen’ deze profetische zin publiceerde: “Wij leven in een bezeten wereld. En wij weten het. Het zou voor niemand onverwacht komen, als de waanzin eensklaps uitbrak in een razernij, waaruit deze arme Europese mensheid achterbleef in verstomping en verdwazing, de motoren nog draaiende en de vlaggen nog wapperende, maar de geest geweken.” Vijf jaar later brak de Tweede Wereldoorlog uit. De heer Huizinga, overigens de vader van Leonhard Huizinga (Telegraaf-journalist en schrijver van de schelmenromans waarin Adriaan en Olivier de hoofdrollen speelden) beschikte dus over een vooruitziende blik. Daarom is het zeer terecht dat Hans Goedkoop zijn woorden voor zijn serie gebruikte.

Is de westerse wereld van nu net zo bezeten? Zal de waanzin van tegenwoordig, zoals door mij geïllustreerd met het voorbeeld van de ouders die hun kinderen in verband met de hitte met mobiele airco’s naar school brachten, ook uitbreken in een razernij? Er zijn momenten dat ik het werkelijk vrees, mijnheer Van Amerongen.


Ik snap dat je een doemdenker bent geworden

Arthur van AmerongenWie waren Alzheimer en Korsakov ook alweer? Enfin, 30 december staat genoteerd. Komt meester Hiddema? Wel een rare datum hoor, zo net na de Kerst en vlak voor de jaarwisseling. Dan komt er natuurlijk geen hond naar café Scheltema, maar dan zuipen wij gezellig met zijn tweetjes die twee flessen wijn op die beschikbaar worden gesteld voor de vernissage. En ik neem zelf wel een Portugees stinkkaasje mee en een moot stokvis, ter verhoging van de feestvreugde.

Ach, café Scheltema aan de Nieuwezijds, de Fleetstreet van Mokum. Hoe vaak heb ik me daar niet vergaapt aan Simon Carmiggelt, Annie M.G. Schmidt, Gerard Reve, Harry Mulisch en Henk Hofland. Jou zag ik daar trouwens nooit, was je toen nog met je eerste vrouw van wie je niet mocht drinken? Ik ben in Scheltema een keer opgepikt door majoor Bosshardt, die daar altoos op een onzalig tijdstip met de collectebus van het Leger des Heils kwam rammelen. Ik was net het gekraakte voormalige Handelsblad-complex uitgeflikkerd door een boze ex die ik schaamluis zou hebben bezorgd en zocht naar een slaapplek. Enfin, ik mocht mee met de majoor. Wat er die nacht gebeurd is in haar schamele woninkie, nou, dat komt in mijn memoires die na mijn dood viraal gaan. Je snapt nu waarom ik in die periode graag met oudere acteurs zoals Leen Jongewaard, Henk Molenberg, Willem Nijholt en Johan Ooms ‘omging’ (tegen een kleine vergoeding) want ik was na mijn ervaring met het Leger effe helemaal klaar met de vrouwtjes.

Ik snap best dat je een doemdenker bent geworden, in je pied-à-terre in die claustrofobische grachtengordel, dat hok waarin je zogenaamd de hele dag Johan en Leonard Huizinga bestudeert maar dat in feite een duiventil is voor piepjonge Telegraaf-stagiaires die ‘het vak willen leren’.

Je enige nieuwsbronnen zijn het NOS-journaal en de reeds genoemde krant van wakker Nederland. Je mijmert dat de Tweede Wereldoorlog de fijnste tijd van je leven was, temeer omdat je grootvader van moederskant voorzitter van de NSDAP in Alkmaar was. Ik woon in een hut in de Algarve en merk niets van de bezetenheid van de wereld. Ik schrik al als er een kip de weg oversteekt!

Je laat je gek laat maken door de giftige linkse agitprop van jouw NPO Start-app.

Mijn enige nieuwsbron is de Pornhub Start-app. Kost niks en er zit zelfs voor jou een categorie bij. Google maar eens ‘Anorexic Toothless Grannies’. Daar word je lekker zen van, ouwe! Met je bezeten wereld. Pfffff.

Kusje!

volgendevorige

1
Reageren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

marc

Voorallllllllllllll zo doargoannnnnnnnnnnn heren………..heerlijk!

rob@hoogland.nl