Press "Enter" to skip to content

Telegraaf column 8 augustus 2019

telegraaf column 8 augustus 2019

En al die eeuwen zwom de haai rustig rond

De TelegraafRob HooglandTwitter is vaak een guur oord, waar haat en kwaadaardigheid de omgangsvormen bepalen. Toch zweeft er op mijn timeline ook wel eens iets wat de moeite waard is voorbij, iets wat langer nablijft en/of ontroert.

Meest recente voorbeeld: de Groenlandse haai van 394 jaar oud.

De tweet kwam tot mij via schrijver Bas van Putten, die ’m had opgepikt nadat ene Aventura Obscura het medium ermee had verrijkt. Het bleek een extract van een twee jaar oud verhaal in The Guardian, waarin deze haai, toen nog 392 jaar oud maar naar verluidt nog steeds actief in de Atlantische Oceaan en de Noordzee, centraal stond.

Hoe wisten ze de leeftijd van dat zeven meter lange dier precies? Had hij zijn paspoort misschien bij zich? Vragen van dat kaliber, niet vrij van cynisme, werden onmiddellijk gesteld. Het antwoord luidt: koolstofdatering. Ik ga hier niet uitleggen wat dat is en beperk mij tot de vaststelling dat Willard Frank Libby bij de uitvinding ervan betrokken was. Hij ontving in 1960 de Nobelprijs voor de Scheikunde, dus helemáál zonder kennis was die man niet.

Hoe dan ook is de Groenlandse haai het oudste gewervelde dier op aarde.

Als de haai inderdaad 394 jaar oud is, dan zag hij in 1625 het levenslicht, het jaar waarin Rembrandt zijn Steniging van Stefanus voltooide, Vondel zijn Palamedes uitgaf en Constantijn Huygens zijn Lhedige uren. Ik noem maar iets. „Deze heeft Bach nog groot zien worden!” zette Bas van Putten zelf boven zijn retweet.

Toen was-ie er dus al, zij het nog piepklein (Groenlandse haaien groeien maar een centimeter per jaar en worden pas op 150-jarige leeftijd geslachtsrijp, hetgeen ik met jaloezie vernam). En daarna voltrokken zich, terwijl hij jaar in jaar uit op een diepte van soms zelfs 2200 meter doodgemoedereerd bleef doorleven, de laatste vier eeuwen van onze wereldgeschiedenis.

De walvisvaart bij Spitsbergen? Misschien zat hij er wel met zijn neus bovenop. Europa kampte met pestepidemieën, de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden ging ten onder, de VOC hield huis, de Amerikaanse onafhankelijkheidsoorlog brak uit, de Amsterdamse grachtengordel werd aangelegd, Napoleon kwam, zag en werd overwonnen, de evolutietheorie vond steeds meer aanhang, de trein en de auto en het vliegtuig en de fotografie werden uitgevonden, in twee grote wereldoorlogen slachtten verschillende Europese volkeren elkaar af, op 30 april 1946 trouwden Jacob Hoogland en Anna-Elisabeth van Vliet in Alkmaar, een verbintenis zonder welke dit stukje niet tot stand was gekomen. Het is slechts een heel klein greepje in de ontelbare gebeurtenissen die op het wereldtoneel werden vertoond.

En al die eeuwen zwom die Groenlandse haai rustig rond.

Laatst, zo hoorde ik, dook hij plotseling op in de Amsterdamse grachten, en zag hij hoe een Amsterdamse huiseigenaar door de overheid werd verplicht zijn pand op zijn kosten te renoveren, zodat de krakers die het gewelddadig in bezit hadden genomen wat meer luxe in hun leven konden inbouwen.

Ik vrees nu dat we nooit meer iets van hem zullen vernemen.

volgendevorige

1
Reageren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Alfred van den Heuvel

Geweldig verhaal! Mooie staart ook, om in biologische termen te blijven

rob@hoogland.nl