Press "Enter" to skip to content

Telegraaf columns oktober 2018

telegraaf columns oktober 2018

Wordt ‘The Birds’ werkelijkheid?

De TelegraafRob HooglandHier mijn columns van oktober 2018. Erdogan passeert de revue, Frédérique de kraai, Birds van Alfred Hitchcock (zie foto), John la Carré, Roboflop Jetten, Beau, Sergeant Major Tudor Bryn ‘Shut up’ Williams, Zihni Özdil, Saskia Noort en haar vader, Mark Rutte, noem maar op. En uiteraard de Russen die in Den Haag na een wel heel opzichtige spionagepoging het land werden uitgezet. Voor elk wat wils, dames en heren!

Klik op een datum in de tabel hieronder als u de column van die dag direct wilt lezen. Scroll anders naar beneden.

• maandag 1 oktober
• dinsdag 2 oktober
• donderdag 4 oktober
• zaterdag 6 oktober
• dinsdag 9 oktober
• donderdag 11 oktober
• zaterdag 13 oktober
• dinsdag 16 oktober
• donderdag 18 oktober
• zaterdag 20 oktober
• dinsdag 23 oktober
• donderdag 25 oktober
• zaterdag 27 oktober
• dinsdag 30 oktober

maandag 1 oktober 2018

Deutschland, Deutschland unter alles

Over vrijheid van meningsuiting gesproken: tijdens een persconferentie van Angela Merkel en Reçep Tayyip Erdogan werd een Turkse journalist uit de zaal verwijderd omdat hij een t-shirt droeg met de tekst Vrijheid voor journalisten in Turkije.

“Ik heb niets gedaan!” riep Ertrugul Yigit nog, zoals de man heette. Hij sprak daarmee de waarheid. Hij had alleen een afwijkend t-shirt aangetrokken – toch niet echt een vergrijp, me dunkt – en enkele foto’s gemaakt. Hij kon desgevraagd ook een officiële accreditatie overleggen.

En Angela, zij keek toe.

Voor alle duidelijkheid: die persco vond niet plaats in Ankara of Istanboel, maar in háár kanselarij, in haar eigen Berlijn dus, in haar eigen vrije land. De totale onderwerping is het nog net niet, maar het komt aardig in de buurt. En dat beeld werd buiten nog eens aardig versterkt toen demonstrerende Turks/Duitse AKP-aanhangers de straten van Kreuzberg in bezit namen.

“Wij zijn je leger, jij bent onze commandant!” scandeerden ze.

Eng, vind je?

Kom, stap in mijn Teletijdmachine, dan neem ik je nog even mee naar het Rotterdam van 12 maart 2017, toen de Turkse minister Fatma Betül Sayan Kaya het Nederlandse inreisverbod voor Turkse bewindslieden die namens de AKP een verkiezingstoespraak wilden komen maken aan haar laars lapte. Op straat braken op initiatief van Turks/Nederlandse AKP-aanhangers vechtpartijen uit. Ook Kaya’s beveiligers maakten zich daarbij aan wangedrag schuldig.

Let wel: op Nederlands grondgebied.

Nu we toch bezig zijn, neem ik je ook nog even mee terug naar het Washington van 17 mei 2017, waar een demonstratie bij de woning van de Turkse ambassadeur werd gehouden. Erdogan was daar op bezoek. En wat geschiedde? Beveiligers van de Turkse president sloegen en schopten er net als een jaar eerder in dezelfde stad op los.

Let wel: op Amerikaans grondgebied.

Het is dus inderdaad eng.

In de vertroebelde ogen van Reçep Tayyip Erdogan en zijn trawanten is er slechts één manier waarop de wereld kan worden ingericht: zoals het de sultan van het nieuwe Ottomaanse rijk belieft. Turken die daar in eigen land iets tegenin proberen te brengen, onder wie veel journalisten, worden vaak zonder vorm van proces in de cel gegooid. En westerse landen die ook iets wagen te zeggen worden door Erdogan geschoffeerd.

“Duitsland toont nazi-praktijken”, zei hij bijvoorbeeld glashard.

En toch, hoe typerend, werd Erdo met alle egards in Duitsland ontvangen, waar hij er vanuit zijn auto niet voor terugdeinsde het Moslimbroederschap-teken – niet zomaar een gebaar – naar zijn fans te maken. En waar hij zijn gastvrouw tijdens een gezamenlijke persconferentie dus zo gek kreeg een hem onwelgevallige journalist, die niets had misdaan, te verwijderen.

Zei ik zojuist dat het net geen totale onderwerping was?

Dat neem ik terug.

Het ís totale onderwerping.

Deutschland, Deutschland, unter alles.


dinsdag 2 oktober 2018

Daar gáán mijn boterhammen met kaas

Lezend over de brutale vogels die de Nederlandse steden terroriseren, denk ik onmiddellijk aan Frédérique.

Dit behoeft enige uitleg, mag ik aannemen. En als je er geen behoefte aan hebt, dan krijg je ‘m toch omdat ik zelf lekker bepaal wat er in dit hoekje van de krant wordt gepubliceerd: Frédérique is een kraai op een golfbaan die ik frequenteer.

Nee, niet meteen afhaken nu, ik zal je niet vermoeien met mijn verrichtingen als golfer, ze lijken toch nergens meer op en bovendien vertolkt Frédérique ditmaal de hoofdrol, hoewel ze niet eens weet dat ze Frédérique heet.

Ik weet zelf trouwens niet eens of Frédérique wel een vrouwtje is.

Maar goed, dat laten we zo.

Ik heb die kraai Frédérique genoemd omdat zij mij met haar spectaculaire roofgedrag deed denken aan een vroegere vriendin met die naam, wier voortplantingsdriften helaas volledig in de schaduw van haar eetlust stonden. Toen zij mij na ons laatste gevalletje minnespel, of wat daarvoor door moest gaan, vroeg hoe ik het had gevonden, deed ik wat tegenwoordig ook wel een Chantal Janzentje wordt genoemd. “Wat kun jij eten, zeg”, antwoordde ik. Het zal je niet verbazen dat het naspel daarna werd overgeslagen en wij elkaar sindsdien alleen nog af en toe bij de Jumbo tegenkomen, altijd op de afdeling levensmiddelen.

Ik zweer het je: mijn koelkast ging steeds leeg.

Welnu, Frédérique de kraai is dus ook zo, met dien verstande dat zij niet mijn koelkast leegrooft, maar mijn golftas op de momenten dat ik die onbeheerd achterlaat. De golfbaan is de biotoop van Frédérique en zij heeft er een aparte overlevingsstrategie ontwikkeld, met veel aandacht voor het openritsen van golfbags, waarin negen van de tien keer iets te eten zit. Ik heb wel eens van een afstandje toe staan kijken hoe Frédérique dat doet: met haar snavel, waarin een onvoorstelbare kracht schuilt. De snelheid waarmee zij die rits van boven tot onder opentrekt, of van onder tot boven, is bewonderenswaardig.

Daar gáán mijn boterhammen met Old Amsterdam dan.

Elders zijn het vooral meeuwen, las ik in de Telegraaf van gisteren. Ze trekken de vuilniszakken in alle steden van het land open, en pikken inmiddels zelfs stukken worst uit de handen van niets vermoedende oude dames en ijsjes uit de handjes van niets vermoedende kinderen. Vooral dankzij de steeds meer toenemende urbanisering van Nederland vormen zij, net als kraaien als Frédérique, een steeds groter maatschappelijk probleem. Al zorgen zij vaak ook voor vermaak. Bij mijn favoriete viswinkel, bijvoorbeeld, strijkt iedere ochtend om vijf voor negen een grote, sterke zilvermeeuw krijsend neer in het besef dat de winkel vijf minuten later zal opengaan. Hij houdt daar verder de hele dag wacht omdat-ie weet dat de klanten hem af en toe wat te eten zullen gunnen.

Zal The Birds van Alfred Hitchcock, de beroemde horrorfilm uit 1963 naar een verhaal van Daphne du Maurier waarin meeuwen en kraaien de macht grijpen, ooit werkelijkheid worden?

Zeg het maar, Frédérique!


donderdag 4 oktober 2018

Ik ben het OM. En wie ben jij?

Chill hoor, van het OM, om in een tekenfilmpje uit te leggen waarom de A7-blokkade, vorig jaar door boze Friezen, van de anti-Zwarte-Piet-beweging op weg naar de intocht van de Sint in Dokkum, niet door de beugel kon.

Dat ze er trouwens de tijd voor konden vinden.

Ze hebben het potdorie hartstikke druk daar.

Neem al die gezamenlijke vergaderingen met de politie en de AIVD. Vaak staat dan de honderden fte’s opslurpende aanpak van dood en verderf zaaiende vertegenwoordigers van een bepaalde religie op de agenda. Van dezelfde religie, inderdaad, waarin vrouwen niet alleen worden achtergesteld, maar in de meer fundamentalistische krochten ervan ook genitaal worden verminkt omdat het genot van die domme broedmachines zoveel mogelijk dient te worden beperkt. En dan moeten de landgenoten die de gore lef hebben hun vraagtekens bij het als zodanig functioneren van die religie te plaatsen naar goed hedendaags polderlands gebruik naar de extreemrechtse hoek worden gemanoeuvreerd, bijvoorbeeld in een gewichtig AIVD-rapport. De Sigrid Kaagjes onder ons hebben hier nu eenmaal onverwijld de macht gegrepen. Daar zijn heel wat framingtrucs voor nodig, dus dat vréét tijd.

Daarom is het bewonderenswaardig dat het OM er toch nog in geslaagd is dat filmpje aan den volke te tonen.

Tuurlijk, het had beter gekund.

Zelf zou ik, op de melodie van dat lied uit De Luizenmoeder, begonnen zijn met: “Hallo allemaal / Wat fijn dat je er bent / Ben je voor het eerst hier / Of ben je al bekend? / Stamp met je voeten / Zet je handen in je zij / Ik ben het OM / En wie ben jij?”

De doelgroep bestaat immers uit kleuters, dat kan niet anders. Wie ter verklaring van het proces tegen die A7-blokkeerders, dat volgende week begint, met zo’n kinderachtig filmpje aan durft te komen, heeft domweg geen ander publiek voor ogen, of gaat er vanuit dat ons gemiddeld IQ tussen de 71 en 84 ligt, met andere woorden: dat wij zwakbegaafd zijn.

En waarom niet meteen ook Bert & Ernie ingezet, met name omdat die twee onlangs uit de kast zijn gekomen? Twee vliegen in één klap, want met de LGBTQIAP-bevordering kun je natuurlijk niet vroeg genoeg beginnen.

“Hé, Bert, de vrijheid van meningsuiting is een groot goed.”

“Wat zeg je nou weer, Ernie?”

“De vrijheid van meningsuiting is een groot goed.”

“Ja hoor, Ernie.”

“Maar een verschil van mening geeft je geen vrijbrief om het recht in eigen hand te nemen, Bert.”

“Ik begrijp er niks van, Ernie.”

“Je mag niet iemand de mond snoeren die een andere mening heeft, Bert.”

Voor alle duidelijkheid: die teksten worden dus ook in dat filmpje gebruikt, met uitzondering van “Weet je wat, Ernie? Ik ga jóu es de mond snoeren!”

Eén ding verbaast mij trouwens wel: waarom zo’n filmpje nooit wordt vertoond als het AFA-tuig weer eens op het punt staat de boel te slopen.

Nou ja, eigenlijk verbaast mij dat ook weer niet.


zaterdag 6 oktober 2018

Die vier Russen zijn geen Russen

Voor alle duidelijkheid: op spionagegebied ben ik géén nono.

Ik heb bijvoorbeeld wel twee boeken van John le Carré gelezen, eentje van Tom Clancy en drie hele hoofdstukken van Ludlums The Osterman Weekend (langer hield ik het niet vol). De avonturen van Jansen en Janssen in de stripverhalen over Kuifje ken ik daarnaast uit mijn hoofd.

De verfilming van Le Carré’s The Spy Who Came in from the Cold, met Richard Burton, heeft mij zelfs mede gevormd. Ik was een tiener en zie hem nog staan, in de nachtelijke kilte nabij de Berlijnse Muur, met z’n mooie, sombere kop. “Hem wil ik zijn”, dacht ik. Hij was namelijk met Liz Taylor getrouwd.

Ik ben, met andere woorden, een kenner. En ik weiger daarom te geloven dat het is gegaan zoals de MIVD en de Britten ons met hun bewering dat in april jongstleden vier Russische spionnen bij dat Haagse anti-chemische-wapensgebouw zijn betrapt, op de mouw trachten te spelden.

Die vier Russen zijn helemaal geen Russen, maar Oekraïners die het ware MH17-verhaal trachtten te verhullen. Bovendien heeft de Russische ambassademedewerker die hen bij Schiphol oppikte stiekem een Oekraïense geheim agent als minnaar. Het zijn toch allemaal nichten, die diplomaten. Of zouden het misschien Amerikanen zijn die zich, in een laatste doldrieste poging ons ervan te overtuigen dat Trump en Poetin geen twee handen op één buik zijn, als Russen voordeden? Ik zweer het je, die vreselijke Trump heeft dit weer bedacht. Hoewel natuurlijk ook de Britten erachter zouden kunnen zitten. Ja, dat is het. Het zijn contraspionnen in dienst van MI5, bezig aan een wraakoperatie na de Skripal-affaire.

En zo zou ik nog een hele column door kunnen speculeren, waarmee ik mij zou aansluiten bij een lange rij Twitteraars, Facebookers en andersoortige publicisten. Stuk voor stuk overtuigd van hun uitbundig in achterdocht gedompelde gelijk, denken ze allemaal het hunne over die vier uiterst dom opererende OPCW-hackers, die nog net niet een sticker met de tekst “Pas op, wij zijn Russische spionnen” op die huur-Citroën hadden geplakt.

Wie moeten we geloven? Welk verhaal klopt? Hoe dan ook dank ik Ank Bijleveld voor de onthullingen. Voorlopig weten wij ons van de wildste theorieën verzekerd. Zij maken het leven er heel wat minder saai op, niet in de laatste plaats dankzij de Russen zelf.

“Spionnenmanie!” riepen ze subiet. “Anti-Russische hysterie!” En een vanzelfsprekend bloedmooie woordvoerster van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken, die ik het meteen met James Bond zag doen, sprak van een “diabolische parfumcocktail van beschuldigingen.”

Heerlijk.

Nu het cynische commentaar van Sergej Lavrov nog, dacht ik, en de oude tijden herleven definitief, al zal de Koude Oorlog ditmaal vooral met grote Russische cyberaanvallen worden getypeerd.

Ik zei het gisteren al tegen mijn buurjongen van 14: “Dat wordt straks anderhalf jaar dienstplicht in Seedorf, ventje. Als ik jou was probeerde ik bij de keuring een S5’je.”


dinsdag 9 oktober 2018

Mijn mond valt steeds weer open

En toen, in de hal van de rechtbank, ging de ene pro-Piet-figuur zomaar op zijn knieën om de andere pro-Piet-figuur ten huwelijk te vragen.

Ze hadden allebei paarse hanenkammen en de vrouw die de aanzoek kreeg barstte in tranen uit. Dat hij haar uitgerekend nu vroeg. Snik, snik.

Verzin het maar eens.

En toen, in de rechtszaal zelf, viel rechter mr. Willem Sikkema, tijdens het voorlezen van de aanklachten door de officier van justie, zomaar flauw.

Consternatie in de zaal, de zitting geschorst, maar gelukkig werd de edelachtbare als fit genoeg beschouwd om de zaak voort te zetten.

Verzin het maar eens.

En toen kreeg ik zomaar een tweet van mr. Juriaan de Vries, advocaat in dienst van het kantoor van mr. Bénédicte Ficq, onder ogen.

“Zelden voelde ik zo weinig compassie met verdachten als in deze zaak”, liet mr. Juriaan weten. “Ben er nog niet helemaal achter wat het precies is, maar het zegt ongetwijfeld het meest over mij, en niets over de verdachten. Begrijp me niet verkeerd.”

Verzin het maar eens.

No worries, mr. Juriaan, ik begreep u niet verkeerd. Sterker nog, u voldeed er precies mee aan het beeld dat ik mij reeds van u had gevormd. Al voel ik nog wel de behoefte om de lezers er wellicht ten overvloede erop te wijzen dat de leden van uw kantoor de ene meedogenloze moordenaar na de andere plegen te verdedigen.

Verzin het maar eens, bijvoorbeeld als scenes voor een script voor een film of een soapserie.

Voor Hollywood zou dat script sowieso al te weinig geloofwaardig zijn. Want het gaat, tijdens die rechtszaak in Ljouwert, om gedoe voorafgaande aan een intocht in Dokkum van een zogenaamde heilige die dik 1700 jaar oud zou zijn als hij nog had geleefd, en die zich ook ditmaal weer zou laten vergezellen door andere sprookjesfiguren, te weten vrolijke, donkerhuidige knechten. Zij helpen hem altijd bij het uitdelen, aan kinderen, van cadeautjes die in werkelijkheid door hun ouders zijn gekocht.

Verzin het maar eens.

Dat gedoe bestond uit een blokkade, op een snelweg, door een Friese pro-Piet-beweging onder leiding van onderneemster Jenny Douwes (“Geen gesodemieter met herrieschoppers op ons kinderfeest”), van autobussen vol met criticasters die menen dat Zwarte Piet ondanks dat-ie in werkelijkheid niet bestaat de slavernij symboliseert.

Die criticasters wilden het kinderfeest verstoren en kregen volop medewerking van de burgemeester van Dokkum, een PvdA-politica uiteraard, die naar nu blijkt ook nog even gezellig, om schandelijke tactische redenen, die verschrikkelijke Volksunie voor de tegendemonstratie had uitgenodigd.

Verzin het maar eens.

Hoe dan ook pikte een aantal Friezen het niet. Zij blokkeerden de A7, met heibel als gevolg, waarna het OM, volledig voorbijgaand aan het feit dat andere blokkades gewoon straffeloos doorgang konden vinden, de blokkeerders glashard aanklaagde.

Mijn mond valt steeds weer open van verbazing.


donderdag 11 oktober 2018

Een voorgeprogrammeerde etalagepop

Eerst Gerrit Hiemstra die beweert dat alleen jongeren van maximaal 30 jaar maatregelen tegen de klimaatverandering zouden mogen nemen, vervolgens ventje Jetten als opvolger van kereltje Pechtold: er zijn dagen dat je als nadruppelaar minder voor je kiezen krijgt.

“Zuster, waar zijn mijn steunkousen?” riep ik tegen mijn vrouw.

“Wat zit je nou weer te raaskallen?” zuchtte zij.

Ik had haar er toen op kunnen wijzen dat die malle Hiemstra er ongetwijfeld géén problemen mee had dat de rechter die de Nederlandse staat op dezelfde dag verplichtte om meer aan de uitstoot van broeikassen te gaan doen, met andere woorden: die het ook namens het Hof aandurfde om op de stoel van de politiek te gaan zitten, met andere woorden: die andermaal de lef had om de trias politica aan haar laars te lappen, met andere woorden: die voor de zoveelste keer bewees dat men zich binnen de polderlandse rechtspraak veel te veel macht heeft toegeëigend, dat die rechter duidelijk ouder was dan 30 jaar. Ik zag haar de uitspraak, in hoger beroep, in die Urgenda-zaak voorlezen en achtte haar subiet geschikt voor de functie van voorzitter van de seniorencommissie van golfclub De Eeuwige Rietvelden.

Met deze edelachtbare had Gerrit ondanks haar leeftijd vast geen moeite.

Ik viel mijn vrouw er echter niet mee lastig. Zij had er net een duurloopje van 7,5 kilometer op zitten en stond op het punt om met een stel vriendinnen even op en neer fietsen naar Den Helder. Die lieverd – dik twéé keer 30 – had dus wel wat anders aan haar hoofd.

“De duvel is oud!” riep Joop Landré al.

Maar ja, we moeten het toch weer afleggen tegen de aanstormende jeugd, die zich nu bovendien aangemoedigd weet door de favoriete weerman van Gerard Reve en matroos Vos. Zelf is Gerrit derhalve ook allang geen 30 jaar meer, doch dit terzijde.

Zeker, wie, zoals ik, in de verte de klokken reeds hoort luiden, heeft het maar te accepteren. Maar mijn hemel, toen ventje Jetten daar in Veghel het levenslicht zag – wéér een Brabo, net als de Jessias, ik vermoed een houdoe-coup – schreef ik wel al columns voor de Telegraaf. Logisch, me dunkt, dat ik daar even bij stil sta. Prins Filip sloeg op ventje’s geboortedag de eerste ECU, de voorloper van de euro. Mezelf en die toen al zo immens treurige Filip kennende, zal ik er vast wel een olijk woordje aan hebben besteed.

Klopt: ik kan mij dat niet herinneren.

De leeftijd, hè?

Hij is 31 jaar, Rob Jetten. Hij was te gast bij Jeroen Pauw en ik zag en hoorde een voorgeprogrammeerde etalagepop, met ingestudeerde uitspraken die een mediatrainingskamp van een half jaar deden vermoeden en een grijns die vermoedelijk nog niet eens van zijn gelaat verdwijnt wanneer hij oog in oog met een plofjihadi komt te staan.

Die hele verkiezing was trouwens voorgeprogrammeerd.

Zó vernieuwend, dat D66.

Maar ach, dat komt vanzelf wel weer goed.

Neem dat maar van deze oude man aan, ventje.


zaterdag 13 oktober 2018

Beau’s terechte wederopstanding

Denkend aan Beau van Erven Dorens zie ik in de eerste plaats een vrolijke, jongensachtige vader in een korte broek voor mij, ‘s ochtends vroeg hand in hand met zijn zoontje op het Amsterdamse Amstelveld, op weg naar school.

Toen zijn vier zonen donderdagavond in een filmpje een aubade aan hun vader brachten – en Beau, die erdoor werd verrast, uiteraard brak – realiseerde ik mij dat dit beeld alweer enkele jaren oud moet zijn: zelfs de jongste is inmiddels een flink uit de kluiten gewassen knaap.

Hoe dan ook kennen de meeste mensen Beau van Erven Dorens zo niet. De meest mensen kennen hem als die snelle, ietwat ballerige, aangenaam brutale, gemakkelijk formulerende, uiterst professionele, voor zijn vak geboren tv-presentator met een uitstraling die suggereert dat alles hem even gemakkelijk afgaat.

Beau de familieman, Beau de buurman, Beau het sociale gezelligheidsdier, die sympathieke Beau van Erven Dorens, telg van een dynastie waartoe ook zijn unieke oom Robbie en zijn Nieuwsuur-nichtje Dominique van der Heyde behoren, waart slechts op een bescheiden stukje grachtengordel rond. Daar is hij er, met tomeloze inzet, voor Selly en hun kroost. Ik betwijfel of er een betere echtgenoot en vader bestaat.

Ik denk dat het voor de eerste keer was dat ik keek naar de jaarlijkse show waarin onder andere de Televizierring wordt uitgereikt. Ik heb het niet zo op dit soort schreeuwerige, uitsloverige inteeltprogramma’s met veel te veel mensen in kledij die vloekt met hun persoonlijkheid. Het smokinggehalte is er onaanvaardbaar hoog. Ditmaal zat ik wél voor de tv, want Beau. Ook voor mij had De Luizenmoeder de grootste kans, maar gezien de kwaliteit van Beau Five Days Inside (waarom die titel weer in het Engels moet is mij overigens een raadsel, maar goed) sloot ik een verrassing niet uit.

En hij kwam, die verrassing. Met 52% van de stemmen liefst, nadat Beau ook al de prijs voor de beste tv-presentator had mogen ophalen. Prima voor Beau, prima ook voor producent Vincent TV, een jong bedrijf met onder anderen een oude rot aan de bestuurstafel: Ruud van Breugel. Hij was gestopt, maar kan het niet laten. En dat is maar goed ook.

Is de definitieve wederopstanding van Beau van Erven Dorens hiermee een feit? Het is voor het zieltogende RTL te hopen. Als ik het er voor het zeggen had gaf ik hem in elk geval veel meer ruimte. En daarbij zou ik mezelf dan inprenten dat Jeroen Pauw, waar Beau na de uitreiking van de Televierring te gast was, hetgeen ik best wel iets vond betekenen, 1,1 miljoen kijkers trok, terwijl de concurrerende talkshow RTL Late Night met Twan Huys een laagterecord met 236.000 kijkers boekte.

Maar ja, ik heb het niet voor het zeggen.

Sterker nog: ik wíl het niet eens voor het zeggen hebben.

Wat ik wel wil is weer eens een wandeling over het Amsterdamse Amstelveld maken.

Wie weet kom ik dan andermaal die aardige, inspirerende vent tegen, die heeft bewezen dat geduld een schone zaak is.


dinsdag 16 oktober

Ik mis ‘It ain’t half hot mum’

De laatste tijd denk ik regelmatig terug aan Sergeant Major Tudor Bryn ‘Shut up’ Williams, zoals vertolkt door de onnavolgbare Windsor Davies.

“Bunch of poofs”, verzuchtte hij vaak met zijn karakteriserende wilde blik.

Oftewel: “Stelletje mietjes.”

Waar opa het nu weer over heeft, jongens en meisjes? Welnu, lieve kinderen, over een van de hoofdpersonen in de Britse jarenzeventigsitcom It ain’t half hot mum, die zich afspeelde in het India van de laatste jaren van de Tweede Wereldoorlog.

Sergeant Major Williams was de commandant van een groep soldaten die de ter plekke gelegerde Britse manschappen met theateroptredens diende te vermaken en co-auteur David Croft zou David Croft niet zijn geweest als hij de soldaten die hij meestal gekleed in jurken op de planken liet staan niet veel nichterige trekjes had gegeven. Croft was ook de man achter series als Allo allo met luitenant Gruber en Are you being served met mr. Humphries.

“Shut up!” riep Sergeant Major Williams vaak.

Maar dus ook: “Bunch of poofs.”

Gisteren nam ik een opmerkelijk Telegraaf-bericht tot mij. ‘Knuffelpuppy’s tegen tentamenstress op UvA’, stond erboven, en de eerste alinea luidde: “Page-achtige puppy’s die je met grote ogen aankijken, daar smelt je toch van? De Universiteit van Amsterdam richt nu tijdens de tentamenweek van eind oktober een ’puppy room’ in waar studenten een kwartier lang met de diertjes kunnen knuffelen. Dit moet stressverlagend werken.”

Daar verzuchtte ik het weer: “Bunch of poofs.”

Is het feit dat die oude kreet van Sergeant Major Williams bij dit soort berichten steeds opnieuw in mij opborrelt het zoveelste teken dat ik bijna een halve eeuw geleden ben gestopt om mezelf tot een modern mens te ontwikkelen? Of is dit gewoon bewijs nr. 2.897.768 – het kan ook nr. 2.897.769 zijn geweest, ik ben de tel kwijtgeraakt – van mijn stelling dat van alle dingen waaraan de wereld ten onder dreigt te gaan, de maatschappelijke versofting de verschrikkelijkste is?

It ain’t half hot mum was razend populair destijds, maar wordt in tegenstelling tot andere series niet meer door de BBC herhaald. De meest voor de hand liggende reden is dat de serie door de SJW-community die ook binnen de BBC angstaanjagend veel te vertellen heeft gekregen als te racistisch, te stereotyperend en te homofoob voor 2018 wordt gezien.

Wat te denken van dit BBC-nieuwsbericht, eveneens van deze week: “In een poging de heteronormatieve cultuur te tackelen die de samenleving nog steeds sterk bepaalt, vraagt de BBC de heteroseksuele medewerkers van de omroep om op hun werk voortaan buttons op te spelden waarmee zij hun solidariteit met hun LGBT-collega’s uitspreken, of anders de elektronische handtekeningen onder hun e-mails te voorzien van een soortgelijke verklaring.”

”Shut up!” riep ik meteen.

Om met volle overtuiging te vervolgen met de verzuchting: “Bunch of poofs.”

Het heeft geen enkele zin meer te pogen mij te redden.


donderdag 18 oktober 2018

Comfortabele, risicoloze gramschap

Er zweeft een filmpje door het web. Een vrolijk mobielfilmpje met een hoofdrol voor de maakster zelf: een leuk en enthousiast grietje dat de kijkers tijdens een demonstratie in Teheran vertelt dat zij haar hoofddoek heeft afgedaan, zodat zij meer van de lenteregen kan genieten.

Haar naam: Yasaman Aryani.

Haar leeftijd: 23 jaar.

“We hebben plezier!” kraait zij.

Het filmpje laat het gitzwarte einde van haar avontuur niet zien.

“Zeg tegen de gelovige vrouwen dat zij hun blikken terneergeslagen houden en hun kuisheid bewaken. Laat hen hun hoofdbedekking over hun boezems dragen, en laat hen hun schoonheid niet tonen”, zegt de Koran. Aan dat achterlijke gebod – excuses, beminde gelovigen, maar ik kan het als hardcore infidel niet anders kwalificeren – wenste Yasaman zich, zoals gelukkig steeds meer Iraanse vrouwen, niet langer te houden.

En wat geschiedde?

Maandag werd zij tot een jaar gevangenisstraf veroordeeld.

Ja, echt: Yasaman Aryani moet een jaar de cel in, enkel en alleen maar omdat zij zonder hoofddoek de straat is opgegaan, bovendien een oude vrouw die tijdens de demonstratie was gevallen overeind hielp en tenslotte in de arrestantenwagen waarin zij was gegooid doorging met filmen.

Vraag de Nederlandse feministes die zo fel tegen de onderdrukking van de vrouw strijden om hiertegen potdorie óók eens actie te voeren, en ze worden vaak boos. Sterker nog, soms schelden ze je dan verrot, waarna de dames hun struggle tegen de bevoorrechte maatschappelijke positie van de westerse man fanatiek voortzetten en en passant ook nog even laten weten dat degenen die durven te roepen dat van de hoofddoek hier in Nederland bepaald geen emancipatiebevorderende werking uitgaat, geen flauw benul hebben.

Hoe krijgen ze het uit hun strot.

Nee, al die #MeToo-verhalen: dat is pas een schande! Het feit dat vrouwen nog altijd minder verdienen dan mannen en minder kansen krijgen op de arbeidsmarkt: een blamage! Dat vrouwen in de literatuur een ondergeschikte rol spelen: onaanvaardbaar! Manspreading: bah! Om nog maar te zwijgen over het nog altijd welig tierende seksisme. Enzovoorts, etcetera, noem maar op. Nederland? Wél een land waar vrouwen keihard worden gediscrimineerd, ja!? Soms hebben ze een punt, maar het blijft in de eerste plaats comfortabele, risicoloze gramschap.

Ik kan er gewoon met mijn pet niet bij dat ik te midden van al dat gekrijs nog geen enkel argument heb mogen vernemen waaruit blijkt dat het níet van selectieve verontwaardiging getuigt dat vrouwen als die arme Yasaman Aryani en haar vriendin Niloufar Homafar – en alhier bijvoorbeeld Shirin Musa van Femmes4Freedom, die het kwalijk wordt genomen dat zij ook met mannen als mijn collega Wierd Duk en vertegenwoordigers van het FvD praat (…) – zo’n gebrek aan solidariteit moeten ondervinden, in tegenstelling bijvoorbeeld tot die warrige mevrouw Ford in de Kavanaugh-zaak.

Het is laf, het is wegkijken.

En het is bovenal beschamend.


zaterdag 20 oktober 2018

Stond heel deftig: ‘rmd’

Wat heerlijk, Zihni Özdil. Dankzij jou borrelde zomaar een herinnering in mij op die al een eeuwigheid voor dood in een obscuur hoekje van mijn geheugen lag. Je hebt die herinnering gereanimeerd, Zihni. Zij dartelt weer onstuimig in mij rond. Dank, fijne gozer van me.

Effe uitleggen?

Zihni Özdil bewees weer eens dat hij niet voor niets namens GroenLinks in de Tweede Kamer zit door te stellen dat mbo’ers voortaan niet alleen studenten moeten worden genoemd, maar net als hbo’ers en universitair geschoolden een heuse titel verdienen wanneer de eindstreep is gehaald. Een beveiliger moet zich Skilled (Sk.) kunnen noemen, een vormgever Craftsman (Crf.) en een laborant Expert (Exp.).

Stel dus, je heet Tjabbe Tjeukinga en het is je taak om op Schiphol al graaiend in beautycases naar potentieel terroristische flesjes parfum en nagelvijltjes te speuren. Zihni Özdil wil dan Tjabbe Tjeukinga Sk. op je visitekaartje zien staan. Snappie?

Willen de mbo’ers het zelf ook?

Welnee.

“Het zal mij aan me reet roesten”, liet mijn gewaardeerde huisschilder Thijs mij desgevraagd weten.

Maar Zihni wil het wél graag, in de eerste plaats natuurlijk omdat ermee kan worden aangetoond dat men bij GroenLinks over een perfect afgesteld moreel kompas beschikt.

Verworpenen, wij zíjn er voor jullie!

O, o, GroenLinks. Ze laten zich bij die partij wel héél erg leiden door hun nivelleringsdrang. Bovendien zijn ze erg sterk in het goedpraten van wangedrag van tuig in de Zoetermeerse straten – vraag maar aan Hilbrand Nawijn – en in het bedenken van vnm’tjes, oftewel Volstrekt Nutteloze Maatregelen. Zo werd in onze geliefde hoofdstad met Femke Roosma een prominente vrouwelijke GroenLinkser wakker met de gedachte dat de succesvolle slogan IAmsterdam subiet dient te verdwijnen. Niet omdat ze ’m wilde vervangen door IAmNuts. Als Femke die nieuwe slogan aan de deur van haar werkkamer in de Stopera had opgehangen, zou dat nog te begrijpen zijn geweest. Nee, het was te individualistisch. Want de maatschappij, dat zijn wij allemaal. Madam kon weer met opgeheven hoofd het GroenLinks-deughuis binnenwandelen, zoals ook Zihni Özdil dat nu kan doen.

Goed, die herinnering.

Hij heette Fred en was een niet-Joodse diamantair. Dat laatste dient erbij te worden vermeld omdat Fred daardoor in staat was zijn diamanten ook aan Arabieren te verkopen. Probleem daarbij was dat Fred zichzelf slechts een halve Jordanees die hartstikke goed diamanten kon slijpen mocht noemen. Over een titel beschikte hij niet. Omdat hij besefte dat je in Arabische landen een stuk serieuzer wordt genomen wanneer je wél een titel hebt, besloot hij na ampel overleg met zijn vrienden om ’rmd’ achter zijn naam op zijn visitekaartjes te zetten.

Stond heel deftig: ’rmd’.

Al vertelde Fred er maar niet bij dat het gewoon voor ’regelmatig dronken’ stond, want daar kon je bij die Arabieren beter niet mee aankomen.

Bedankt, Zihni!

Mijn weekend kan niet meer stuk!


dinsdag 23 oktober 2018

De Uitbuiters, voorheen De Nachtwacht

Die grootscheepse Nachtwacht-restauratie? Ik vertrouw het zaakje voor geen meter. Het is nog geen 30 jaar geleden dat Rembrandts doek der doeken, na die aanval met zoutzuur, voor het laatst grondig werd gerestaureerd. En nu moet het wéér gebeuren? Ja, dag. Er is iets anders aan de knikker.

“We hebben een XRF-apparaat dat het schilderij 70 dagen lang gaat scannen”, sprak Rijksmuseum-baas Taco Dibbits zo gewichtig mogelijk. Ik vond het knap dat hij erin slaagde zijn lachen te houden. Waarom niet meteen ook de Ultralaminentpigmento Cleaner van stal gehaald, ik verzin maar iets. Dibbits wilde ons alleen maar op een dwaalspoor brengen.

Rembrandt voltooide de Nachtwacht in 1642. De VOC opereerde toen al in volle glorie en zo’n schutterscompagnie als die van Frans Banninck Cocq en Willem van Ruytenburch bestond uit witte ijdeltuiten met buitengewoon middeleeuwse denkbeelden. Ik wijs er fijntjes op dat dergelijke schutterijen – ander woord: milities, soms zeggen synoniemen best veel – ook onmiddellijk ter plekke werden gevormd wanneer wij weer eens ergens op de wereld al moordend en verkrachtend en slaven verhandelend een kolonie hadden gesticht. En dus waren het ook slavendrijvers, wat ik je brom. Vrouwonvriendelijke slaverdrijvers ook nog eens. Ga maar na: ze lieten Rembrandt tussen die dik 30 potentiële #metoo-daders slechts twee vrouwen schilderen, onder wie pal achter Banninck Cocq een spuuglelijke, kogelronde gnoom.

Tuurlijk, het Rijks is een rijksinstelling. Maar het ligt wel in Amsterdam, dat wordt bestierd door een stel diversiteitsmaniakken die er ten eerste van overtuigd zijn dat hun dorp het centrum van de wereld vormt en ten tweede dat zij de wijsheid in pacht hebben. Mag ik er tevens aan herinneren dat het museum zich door het “groeiend gevoel van ongemak over termen die vaak nog uit de koloniale tijd komen of vanuit een witte achtergrond zijn bedacht” (dixit Martine Gosselink, hoofd afdeling geschiedenis), al geroepen heeft gevoeld titels van kunstwerken waarin woorden als neger, hottentot, indiaan, moor en kaffer waren verwerkt, aan te passen?

Welke metamorfose zullen de restaurateurs, die ongetwijfeld dagelijks met het almachtige Groenlinks-politburo van Rutger Groot Wassink en Femke Roosma moeten overleggen, de Nachtwacht laten ondergaan?

Ik vermoed na de restauratie op z’n minst zwarte balken voor de ogen van Frans B. C. en Willem van R., verwijdering van de tamboerijn helemaal rechts in verband met een ernstig geval van culturele appropriatie en op de plaats van die trommel een door Gloria Wekker opgestelde tekst waarmee de racistische misdragingen van Nederland in de zeventiende eeuw worden veroordeeld, afgesloten met een bewogen gedicht van Jerry Afriyie en vermelding van het rekeningnummer van de Stichting Herstelbetalingen.

En wat te denken van de naam?

Ik hoor het Taco Dibbits al grijnzend roepen, als-ie volgend jaar het gordijn voor het schilderij open trekt.

“Ik presenteer u: de Uitbuiters, voorheen De Nachtwacht!”


donderdag 25 oktober 2018

De seksualisering van kleuters

We geven elkaar de high five – voor haar veel higher dan voor mij – en ik vraag: „Wat denk je, Sas, is die kiek op initiatief van Instagram zelf verwijderd, of op verzoek van iemand anders?”

„Ik vermoed het laatste”, zegt Sas.

Ze is erom bedreigd, vertelt ze ook.

Op het feestje waar schrijfster Saskia Noort en ik elkaar hebben getroffen – de lancering van het boek Dan neem je toch gewoon een nieuwe van Antoinnette Scheulderman in het Amsterdamse Soho House – staat de liefde voor de hond centraal, maar dat vergeet ik op dat moment even.

Oorzaak: verbijstering.

De foto waarover wij spreken is een kleine halve eeuw geleden gemaakt door Cees Noort, Saskia’s vader die al zijn hele leven fotograaf is. Er is een groep spelende drie- of vierjarige meisjes op te zien, onder wie Saskia zelf, bij een stel rieten strandstoelen op het strand van Bergen aan Zee. Het is een geweldige foto, ook qua compositie.

Toch moest-ie van Instagram af.

De meisjes zijn namelijk naakt.

Wie een boze witte man wil schetsen kan mij beter niet als voorbeeld nemen – boosheid is mij doorgaans vreemd. Maar nu, in het Soho House, voldoe ik aan de beschrijving. Ik vloek en zucht. Zo diep zijn wij dus al gezakt. De foto staat nota bene voor de Totale Onschuld, voor de Totale Puurheid, voor het Totale Kindergeluk zoals ik dat zelf ook ervoer wanneer ik als drie- of vierjarig jochie – zeventien jaar eerder, zeven kilometer verderop in Egmond aan Zee – op het strand speelde.

Wie die kleuters seksualiseert – dat doen degenen die dat soort afbeeldingen niet willen zien in feite – is niet goed bij zijn hoofd, of in elk geval behoorlijk in de war geraakt door het besef dat er op deze wereld verknipte volwassenen rondlopen die zich seksueel tot kinderen aangetrokken voelen. Verdwijnt die neiging bij pedofielen wanneer dergelijke foto’s aan hun zicht worden onttrokken? Welnee. Wordt met publicatie ervan de kat op het spek gebonden? Welnee. Moeten kunstschilders dan ook maar stoppen met schilderen omdat er altijd wel een paar gekken zijn die hun doeken kapot snijden? Welnee. En toch blijken sociale media als Instagram en Facebook telkens weer gevoelig voor het gekrijs erover, dat zich veelal door domheid en kleinburgerlijkheid laat typeren.

Het is 2018, inmiddels!

Daar gáát die halve eeuw aan strijd tegen de preutsheid.

Pas na onze ontmoeting zie ik het fragment van een dag eerder bij Pauw terug waarin Saskia en haar vader in verband met het gekrakeel over het verwijderen van de foto te gast zijn. Ik heb te doen met Cees, met wie ik vroeger wel eens heb samengewerkt. Nog zie ik hem en zijn vrouw Dini zich in de jaren zeventig aan de beklemmende preutsheid ontworstelen. Cees is een fantastische fotograaf. Dat hem nu hetzelfde overkomt als bijvoorbeeld Sally Mann, die óók van alles over zich heen kreeg nadat zij haar eigen kinderen zo prachtig had gefotografeerd: ik word er weer boos om.

„Ik ben sprakeloos”, zegt Cees.

Doe toch eindelijk weer eens normaal, Nederland.


zaterdag 27 oktober 2018

Wie geschoren wordt, moet stilzitten

Denk ik zomaar aan Günther. Dat doe ik niet elke dag, maar in dit geval is het verklaarbaar: de Stichting Werkgroep Herkenning vindt dat de regering excuses moet aanbieden ‘voor de vernedering, mishandeling en het kaalscheren van de moffenmeiden’ door Nederlanders, nadat de Duitsers waren vertrokken.

Moffenmeiden?

Ze werden toch moffenhoeren genoemd?

Hoe dan ook kennen Günther en ik elkaar al heel lang. Zijn levensverhaal werd mij echter pas onlangs gewaar, na een mailwisseling over een stukje dat ik aan IJmuiden had gewijd. Hij woont al 72 jaar in die havenstad, waar ik zelf tweemaal stond ingeschreven, de laatste keer toen het mij zowel aan een levensdoel als aan een badkamer ontbrak (een leerzame periode: ik douchte in het nabijgelegen badhuis, tussen lotgenoten die tot het daklozengilde behoorden of als gastarbeider in de ploegendienst bij de Hoogovens werkten terwijl hun gezinnen nog in Centraal-Anatolië vertoefden).

Enfin.

Günther de IJmuidenaar dus.

Vreemd, eigenlijk, dat ik nooit stilstond bij het feit dat een man van die leeftijd een Duitse voornaam kreeg. Het werd mij pas na dit schrijven duidelijk: “Mijn moeder ging in de jaren 1942 en 1943 samen met een stelletje vriendinnen veel met de Duitse matrozen om die gelegerd waren in de duikboot- ofte wel Schnellbootbunker. Die meiden waren uniformgeil en verhuisden naar Rusland om in dienst te gaan van het Duitse leger. Negen maanden later werd ik geboren in een SS-kliniek in het Zwarte Woud. Met mijn vader heb ik altijd goed contact onderhouden. Hij woonde in Beieren.”

Of de moeder van Günther na haar terugkeer in IJmuiden werd kaalgeschoren? Hij heeft het mij niet verteld en ik wil er niet naar vragen. Toch maakt dit verhaal, zoals door haar nuchtere, begripvolle zoon neergepend, nu al net zoveel indruk op mij als de beelden van de jonge Nederlandse vrouwen tijdens de vernederingen die zij direct na de bevrijding op die manier moesten ondergaan.

Als jochie, sterk beïnvloed door de anekdotes thuis en op school, dacht ik nog dat ze hun verdiende loon hadden gekregen. Nu denk ik: wat een wreedheid, zo’n volksgericht. Het waren over het algemeen slechts jonge meiden in de bloei van hun leven, net als de moeder van Günther, al liet zij zich wel héél nadrukkelijk door haar verliefdheid leiden.

Schrijfster Monika Diederichs, zelf de vrucht van een relatie tussen een Nederlandse vrouw en een Duitse militair, schreef een boek over de moffenmeiden: Wie geschoren wordt moet stil zitten. Ook zij vindt dat Mark Rutte zijn excuses moet aanbieden.

Zelf vind ik dat onzin, zoals altijd wanneer zoiets, naar ik vrees vooral om financiële redenen, door verre nabestaanden wordt geëist voor onverkwikkelijkheden die in ver verleden uit naam van Nederland hebben plaatsgevonden.

Betreur het, als regering, en laat het daarbij.

Günther denkt er ook zo over.


dinsdag 30 oktober 2018

Een regering die haar plichten verzaakt

Kijk, daar heb je Mark Rutte. O, wat is hij blij. Zojuist heeft hij zijn zakjap dik tevreden dichtgevouwen. Inkomsten en uitgaven opgeteld, verschil berekend, toch nog maar even een conference call met de ceo’s van Unilever, Shell en Akzo afgewerkt en wederom vastgesteld dat hij de minister-president van een waanzinnig gaaf land is. Cijfers liegen niet. It’s the economy stupid, zei Bill Clinton al. En laten we wel wezen: Nederland IS toch uitermate welvarend land?

Of niet soms?

Kijk, daar heb je tante Annie. O, wat is zij verdrietig. Zij staat achter haar rollator voor het MC Zuiderzee in Lelystad en zegt tegen de man bij de voordeur dat zij naar de afdeling orthopedie moet. Maar hij laat haar niet binnen. Gaat niet lukken mevrouwtje, zegt hij, het ziekenhuis is gesloten, de boel is failliet. En dus moet tante Annie terug naar huis. Kermend van de pijn, met de bus, waar zij buiten in de snijdende kou bijna een uur op moet wachten, zich intussen wanhopig afvragend waar zij dan in vredesnaam nog met haar heupklachten terecht kan.

Kijk, daar heb je opa Kees. O, wat is hij verdrietig. Hij ligt in zijn bed in zijn verzorgingstehuis en heeft de afgelopen nacht per ongeluk zijn pyjama en lakens onder gepoept. Hij heeft niet alles meer even goed onder controle en kan ook niet meer zelfstandig opstaan en lopen. Zojuist kwam de zuster binnen met zijn kopje lauwe thee en droge boterhammetje met jam. Zij kneep haar neus demonstratief dicht en zei hoofdschuddend: o jee, is het weer zover, ik moet eerst mijn ronde afmaken, ik ben de enige op de afdeling ziet u, en trouwens: over drie dagen mag u volgens het schema pas weer onder de douche.

Kijk, daar heb je Jeroen en Fleur. O, wat zijn zij verdrietig. Ja, Fleur is vijf maanden in verwachting. Daar zijn ze heel blij mee. Maar als de baby er eenmaal is kunnen ze natuurlijk niet meer op dat piepkleine kamertje bij de ouders van Fleur blijven wonen. Ze zoeken daarom een betaalbare woning. Die is er niet en die komt er voorlopig ook niet. De bouwachterstand in 2025, volgens de schattingen van nu: 235.000 huizen. En dat terwijl er jaarlijks 100.000 migranten bijkomen. Daar vinden Jeroen en Fleur iets van. Maar als ze dat zeggen, als ze bijvoorbeeld stellen dat de regering haar oorspronkelijke inwoners best eens wat vaker voorrang mag geven, dan worden ze direct als racisten bestempeld.

Kijk, daar heb je Marianne. O, wat is zij verdrietig. Sven, haar zoontje, heeft van de schoolleiding te horen gekregen dat hij niet naar school hoeft te komen. Er is geen docent beschikbaar. De onderwijzers zijn op. Ze zijn nergens te vinden en nu heeft de directeur Marianne gevraagd of zij misschien kan invallen. Niet dat zij daartoe bevoegd is, maar ze moeten toch wat. Marianne gaat dat dus maar doen. Geen idee hoe het moet, zij ziet er ook huizenhoog tegenop, maar beter iets dan niets.

Kijk, daar heb je Mark Rutte weer, leider van een waanzinnig gaaf land.

Nee, laat ik het toch maar eens anders zeggen.

Kijk, daar heb je Mark Rutte weer, leider van een regering die haar meest elementaire plichten verzaakt.

Reageren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

rob@hoogland.nl